Fed w Nowym Jorku: koszty ceł przenoszą się na ceny konsumenckie, głównie w ciągu roku

Ekonomiści Mary Amiti, Sebastian Heise i David Weinstein opublikowali notę o tym, jak szybko cła docierają do cen konsumenckich. Porównali zmiany cen w 67 kategoriach dóbr konsumpcyjnych poza ropą, o różnej ekspozycji na cła. Uwzględnili kursy walutowe i politykę pieniężną. Dane sięgają lutego 2026 roku.

Stwierdzają, że każdy dodatkowy punkt procentowy średniego cła podnosi ceny dóbr konsumpcyjnych o około 0,25% po roku. Około dwie trzecie tego to efekt bezpośredni: ceny importu rosną niemal jeden do jednego z cłem, a proces ten jest prawie zakończony w ciągu miesiąca. Pozostała jedna trzecia jest pośrednia. Towary wyprodukowane w USA drożeją, gdy rosną koszty nakładów i słabnie konkurencja ze strony importu. Ta druga część narasta przez 6 do 12 miesięcy. Od cen importu i cen producentów do sklepowej półki przeniesienie (pass-through) wynosi średnio około 50%.

Dla badań nad wartością jest to wyraźny przypadek przerzucania kosztów (cost shifting). Opłata nałożona na granicy nie zostaje u pierwszego płatnika. Przesuwa się wzdłuż łańcucha, a każde ogniwo zatrzymuje jej część i przekazuje resztę dalej. Konsumenci ostatecznie ponoszą duży udział ciężaru, a krajowe firmy zyskują pole do kształtowania cen jako efekt uboczny. Ważny jest też czas: niektóre przesunięcia są natychmiastowe, a inne powolne.

Są ograniczenia. Badanie obejmuje wyłącznie towary, a nie usługi, które stanowią około dwóch trzecich wydatków konsumpcyjnych. Nie daje więc pełnej miary inflacji ani tego, kto ogółem traci.