New York Fed: gümrük tarifesi maliyetleri tüketici fiyatlarına yansıyor, çoğunlukla bir yıl içinde

Ekonomistler Mary Amiti, Sebastian Heise ve David Weinstein, tarifelerin tüketici fiyatlarına ne kadar hızlı ulaştığına dair bir not yayımladı. Farklı tarife maruziyetine sahip, petrol dışı 67 tüketim malı kategorisindeki fiyat değişimlerini karşılaştırdılar. Döviz kurlarını ve para politikasını kontrol ettiler. Veriler Şubat 2026'ya kadar uzanıyor.

Ortalama tarifedeki her ek yüzde puanın, bir yıl sonra tüketim malı fiyatlarını yaklaşık %0,25 artırdığını buluyorlar. Bunun yaklaşık üçte ikisi doğrudan etkidir: ithalat fiyatları tarifeyle neredeyse bire bir artar ve bu bir ay içinde neredeyse tamamlanır. Diğer üçte biri dolaylıdır. ABD'de üretilen mallar, girdi maliyetleri arttıkça ve ithalattan gelen rekabet zayıfladıkça pahalanır. Bu ikinci kısım 6 ila 12 ay içinde oluşur. İthalat ve üretici fiyatlarından mağaza rafına kadar geçişkenlik (pass-through) ortalama yaklaşık %50'dir.

Değer araştırması açısından bu, maliyet kaydırmanın (cost shifting) açık bir örneğidir. Sınırda konulan bir yük ilk ödeyenin üzerinde kalmaz. Zincir boyunca aşağı doğru hareket eder ve her halka bir kısmını alıp geri kalanını devreder. Tüketiciler sonunda yükün büyük bir payını taşır, yerli firmalar ise yan etki olarak fiyatlama alanı kazanır. Zamanlama da önemlidir: bazı kaymalar anında, bazıları yavaş gerçekleşir.

Sınırlar var. Çalışma yalnızca malları kapsıyor, tüketim harcamalarının yaklaşık üçte ikisini oluşturan hizmetleri kapsamıyor. Bu nedenle enflasyonun ya da genel olarak kimin kaybettiğinin tam bir ölçüsünü vermiyor.